Muzeum„Zbiory Marii Skalickiej”

ozdobna linia

Muzeum bibliofilsko-artystyczne

książka

CHASYDZI


HAVA NAGILA – czyli radujmy się
Muzeum Marii Skalickiej oprócz wielu innych spotkań, wystaw, wykładów już od 2005 stara się zainteresować publiczność m.in. tematem kultury żydowskiej. Dotąd udało się nam urządzić kilka ciekawych  spotkań i wystaw. A były to:  wystawa wycinanki żydowskiej Anny Małeckiej-Beiersdorf wraz z warsztatami dla młodzieży,  wystawa fotografii artystycznej Wiesława H. Radwańskiego pn. „Pamięć Abrahama,   Izaaka i Jakuba”  – w tym  synagogi i cmentarze. Następnie  wystawa mizrachów  – wycinanka żydowska Marty Gołąb;  w jej wykonaniu także wystawa „Od sztetł do Jeruszalaim”  oraz azulejos z motywami sefardyjskimi i  rojzelech (rozety)  z motywami aszkenazyjskimi. A są to papierowe „koronkowe” wycinanki, najczęściej białe, przylepiane do okien w okresie świąt Szawuot. Z okazji Chanuki odbyło się spotkanie pn. „Święto świateł” ,  a  wystąpił Paweł Filek  ze Stowarzyszenia Młodych Żydów Krakowskich. Następnie wykład prof. Janusza Spyry  „Żydzi w krzywym zwierciadle stereotypu” oraz spotkanie „Co nam zostało z tych lat …..” z okazji Roku Juliana Tuwima, z poezją i muzyką  żydowską  i tym samym wystrojem. Równie ciekawy  okazał się wykład Bożeny Szonowskiej nt.„Żydzi  w kulturze polskiej”.

Obecnie w muzealnej „Galerii pod Jodłą” prezentujemy wystawę „Chasydzi w Lelowie”, której autorem jest Arkadiusz Ławrywianiec.  Wernisaż tej wystawy okazał się nie lada atrakcją dla przybyłych gości (w liczbie blisko 80 osób).  W  galerii  kłębiło się od zwiedzających i dyskutujących z twórcą wystawy. Pan Arkadiusz opowiedział o swojej pasji, warsztacie fotograficznym i  Chasydach, z którymi miał styczność. Ciekawa ekspozycja czarno-białych zdjęć przedstawiających coroczną wizytę Chasydów w Lelowie na grobie cadyka Dawida Bidermana. Przy pierwszym spojrzeniu społeczność żydowska na fotografiach Arkadiusza Ławrywiańca wydaje się tematem niecodziennym, egzotycznym, wręcz sensacyjnym. Ale już po chwili, staramy się odczytać znaczenia spojrzeń i gestów. Widzimy kulturową „inność” fotografowanych postaci. Próbujemy odnieść się do całej wiedzy na temat Żydów, jaką do tej pory posiedliśmy, z całym bagażem mitów, przekłamań i niewiedzy funkcjonujących w naszym społeczeństwie. Fotogramy Pana Arkadiusza są doskonale czytelne, kadry przemyślane. Cechuje je nienaganna kompozycja i ciekawe ujęcia. Jest to świetne studium społeczności żydowskiej, żyjącej w zgodzie z własnymi korzeniami, widziane okiem doświadczonego obserwatora ludzkich zachowań. Nie ma tu tylko chłodnego obiektywizmu autora, lecz znajdujemy  w nich także nieukrywane emocje. Na spotkaniu tym gościliśmy m.in. Panią Gabrielę Haratyk z bielskiej Gminy Żydowskiej. Zespól Klezmer z Cieszyna, prowadzony przez Dorotę Herok uświetnił wernisaż prezentacją przepięknych tańców chasydzkich, które wyrażały miłość i wdzięczność Bogu. Nie zabrakło tak charakterystycznej muzyki żydowskiej, stołu szabatowego, tradycyjnej chałki,  płonącej menory, a także wzruszeń. Wystawę oglądać można do 25. marca 2017. Muzeum czynne od wtorku do piątku w godz. 9.00-16.00 oraz w soboty i niedziele w godz. 11.00-16.00. Wystawie towarzyszy ekspozycja książek o tematyce żydowskiej oraz plakaty z Festiwalu Kultury Żydowskiej w Krakowie (ze zbiorów prywatnych I.M.).


Chasydyzm to ultra ortodoksyjny żydowski ruch religijny o charakterze mistycznym, który powstał w oparciu o nauki Izraela,  w XVIII wieku na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej – Podolu i Wołyniu. Narodził się w opozycji do tradycyjnego judaizmu.  Z czasem chasydyzm zatracił charakter religii protestu i dziś stanowi współczesną formę ortodoksji.  Kierował swe przesłanie do Żydów wyniszczonych duchowo i fizycznie rzeziami Chmielnickiego. W miejsce elitaryzmu uczonych, proponowali  by odnajdować Boga i służyć mu we wszystkich przejawach życia. Ten mistyczny pogląd przyciągnął do ruchu także uczonych, ale najbardziej przemówił do rzeszy niewykształconych  Żydów. Zachęcał ludzi, aby lgnęli do Boga i doświadczali Go w radosnej ekstazie, osiąganej  modlitwą, śpiewem i tańcem.  Chasydów cechuje entuzjazm religijny i żarliwość modlitwy. Ich tańce, pieśni i muzyka są bardzo żywe, wyraziste, o pięknej linii melodycznej.  Stanowią grupę silnie ze sobą związaną i dają sobie niewiarygodne wsparcie. Chasydyzm dziś stanowi siłę konserwatywną, która odgrywa zasadniczą rolę w przeciwstawianiu się rzeczywistości, wdzierającej się do tradycyjnego, żydowskiego modelu życia. Chasydzi są bardzo dumni z wymagającego i nieprostego stylu życia jaki wybrali i ze swoich tradycji, którymi wedle legendy wzgardziły inne narody. Waga, jaką przywiązuje się w ich społeczności do wykształcenia, brak problemu alkoholizmu czy przestępczości są powodami do nieskrywanej dumy. Chlubią się swoją dobroczynnością, swoimi uczonymi w Torze, swoją inteligencją oraz niezwykłą wytrzymałością swojej kultury, która zdołała przetrwać trudne do wyobrażenia prześladowania. Krucjaty, inkwizycja, przymusowe konwersje, a także pomniejsze lecz nieustające konflikty z nie-żydami, a także z Żydami niereligijnymi utrwaliły wśród chasydów przekonanie o niemożliwości współistnienia z tzw. „gojami”.  Egzotyczne stroje i  zwyczaje Chasydów, stanowią „mur ochronny”  przed obcymi wpływami. Wyróżniając się w tak znaczący sposób, pragną oni uchronić swoje dzieci przed asymilacją, a nawet akulturacją.                                                                         

Arkadiusz Ławrywianiec ur. 19.01.1967 w Opolu.

 Jest absolwentem Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu. Fotografią zajmuje się od 1986 roku, główne reportażem, dokumentem fotograficznym oraz fotografią artystyczną. Pracował w Dzienniku Zachodnim jako fotoreporter. Współpracuje z Polską Agencją Fotografów Forum. Studiował w Instytucie Twórczej Fotografii Uniwersytetu Śląskiego w Opawie (Czechy). Jest m.in. nauczycielem w Policealnej Szkole Fotograficznej Fotoedukacja w Katowicach. Członek Związku Polskich Artystów Fotografików. Autor i współautor wystaw w Katowicach, Krakowie, Tychach, Cieszynie, Kłodzku, Warszawie, Sosnowcu, Saint-Etienne, Kolonii, Skopje, Montpellier. W latach 2011 i 2013 stypendysta Marszałka Województwa Śląskiego w dziedzinie kultury. W 2011 roku otrzymał Nagrodę Prezydenta Miasta Katowice w dziedzinie kultury. Współautor reaktywowanego konkursu Śląska Fotografia Prasowa organizowanego przez Bibliotekę Śląską,  od roku 2006 juror tego konkursu. W 2015 i 2016 roku także  juror w konkursach Otwarte Mistrzostwa Częstochowy w Fotografowaniu Fotosprint, Fotomaraton oraz Otwarte Mistrzostwa Śląska w Fotografowaniu.

Opracowała dla GU Irena Maliborska

 


 

 

Polub lub udostępnij to wydarzenie